Limoncello - de grote test

limoncello (6K)

Drie jaar geleden wist bijna niemand wat het was, nu is het de zomerhype: limoncello. Italiaanse citroenlikeur, ijskoud geschonken, grijnzend gedronken. Ik nam een dozijn onder de loep.

Onder Napels, onder de nooit slapende Vesuvius steekt een grote landtong van het Italiaanse land de zee in, als een begerig uitgestrekte vinger naar het eiland Capri. Het is een bergkam, een rauw rotsig massief met de naam Monti Lattari, dat aan de zuidkant steil naar het water valt in chic uitgevoerde afgronden. Daar tegenaan zijn terrassen geboetseerd, waar citroenen groeien. Grote, bonkige citroenen, massa's en massa's zuur fruitgeluk waarvan de aanwaaiende toerist zich in gerede kan afvragen wat men daarmee doet. Een kneepje sap over een gebakken vis is lekker, maar zo veel citroenen ga je daar toch niet voor nodig hebben? Nee. Die citroenen zijn er niet voor hun sap. Ze zijn er voor hun schil.

Verraderlijke drank

Twintig jaar geleden was het dat ik vis zat te digesteren op een terras aan de strand van Amalfi, blij soezend in de zojuist ingevallen avond. En zoals vroeger vaker dan nu in Italië verscheen er bij de rekening een glaasje. 'Limoncello, signore!' Ik had er nog nooit van gehoord. In andere Italiaanse dreven hield men het qua digestief doorgaans bij ongepolijste grappa's, maar dit friszoete, geurige, opwekkende afsluitertje was wel zo aardig. En zo mild!

De volgende ochtend bleek die ijskoude mildheid schijn, maar dat kan ook gekomen zijn door die oude traditie om de fles op tafel te laten staan en het inschenken eruit over te laten aan de discretie van de rekeningbetalers. Limoncello bevatte wel degelijk alcohol, ook al was het wat minder dan grappa.

Citroen, water, suiker

En nu heeft Nederland de limoncello ontdekt. Zozeer zelfs dat er producenten en producentjes zijn die de likeur hier maken. Moeilijk is het niet; oorspronkelijk was limoncello een huismaaksel en behalve de 25 miljoen liter die de commerciële bedrijven de markt op sturen is er vast een aanzienlijke maar volstrekt onduidelijke kwantiteit die in huizen wordt gebrouwen. Het komt erop neer dat je citroenschillen weekt in alcohol gedurende een periode van 7-15 dagen, en daaraan suikerstroop toevoegt. Maar ja, hoe liggen de verhoudingen? Neem je 2 citroenen op 2 liter, zoals een Nederlandse website aanraadt, of 10, wat bij Italianen de norm lijkt? Commerciële makers voegen soms kleur- en geurstoffen toe, of extra ascorbinezuur (dat is vitamine C en zit uiteraard ook vanzelf al in de citroenen). De citroenen mogen geen residuen op de schil hebben, geen waslaagjes, en komen liefst uit Sorrento (de noordkant van de Monti Lattari), Costa Amalfitana (de zuidkant), of van Capri. Daar zijn zelfs Beschermde Herkomstbenamingen voor, Limone di Sorrento IGP en Limone Costa d'Amalfi IGP. Trots vermelden sommige limoncelli dat ze daarvan gemaakt zijn.

Kleur en geur

Ik ging naarstig op zoek naar wat er op de Nederlandse markt verkrijgbaar is. Twaalf limoncello's kreeg ik uiteindelijk op tafel, maar er zijn er vast nog wel een paar die zich aan mijn vorsingen onttrokken. Opvallend was dat de alcoholpercentages uiteenliepen van 26 procent (Pallini) tot 33 (Amato). Dat proef je, tot op zekere hoogte. Alcohol en suiker zijn beide op hun eigen manier zoet, en moeten in balans zijn met de frisheid van de citroenen. Limoncello is wel enigszins zuur, maar minder dan je misschien zou denken: er hoort geen sap van de citroenen in gebruikt te zijn.

De kleur verschilt van wat bleker geel tot zeer intens, en dat hangt af van de leeftijd van de drank (met het verstrijken van de maanden wordt de kleur minder), de gebruikte citroenen, de weektijd en eventuele kleurstoffen. Ik vond geen relatie met de smaak.

Citroenschil bevat etherische oliën, waarvan je verwacht dat ze naar citroen ruiken. Bij sommige limoncello's echter lijken er andere aroma's naar boven te dampen, zoals koekkruiden (Inga, Bello), vanille (Rau), hars (Luxardo, Inga), oplosmiddel (Rau) en zelfs cacao (Verhage).

Op een rij

Dan het oordeel. Het middenveld zat dicht op elkaar, en de toppers steken daar niet heel erg ver bovenuit. Net iets minder vond ik de Villa Massa, die wel heel erg zoet is, en de Limoncello di Sorrento van Verhage, die in smaak en geur te veel afwijkt.

  1. Fiorito, van biologische Siciliaanse citroenen, geen toevoegingen, door Italianen gemaakt in Nederland, 31 procent, Eurowines en slijters, Gall & Gall, 0,5 l € 17,99. 'Schoon', lekker bijterig door de alcohol, groengeel, puur citroen.
  2. Amato, geen toevoegingen, 33 procent, Eck en Maurick, 0,7 l € 16,50. Zeer geel, puur citroen, aangenaam pittig randje.
  3. Il Gusto della Costa, geen toevoegingen, 29 procent, de Microscoop, 0,5 l € 18,95. Wat bleker van tint, op en top citroen, schoon.
  4. Bello Limoncello, Nederlands, 32 procent, geen ingrediëntenopgave, Bello-limoncello, 0,7 l € 20,-. Behalve citroen een hint van koekkruiden.
  5. My Limoncello, Lorenzo Inga, 30 procent, geen ingrediëntenopgave, Villa Grappa, 0,5 l € 13,95. Fris, maar ook wat harsigs en koekkruiden.
  6. Oro di Napoli, met 'aromi', 32 procent, Villa Fattoria, 0,7 l € 17,95. Goed fris, op en top citroen.
  7. Luxardo, 27 procent, met geur- en kleurstoffen. Gall & Gall, 0,7 l € 15,99. Ruikt naar galangawortel. Verdeelde meningen: 'interessant' versus 'echt niet lekker'.
  8. Rau, met geurstoffen, 30 procent, Villa Fattoria, 0,7 l € 17,95. Behalve citroen ook vanille en oplosmiddel.
  9. Limoncello del West, 26 procent, Nederlands, van biologische Siciliaanse citroenen, Limoncello del West, 0,7 l € 22,50. Tikkeltje tam, maar ja, de laagste in alcohol.
  10. Pallini, van IGP-citroenen, kleur- en geurstoffen, 26 procent, Gall & Gall, 0,5 l € 14,99
  11. Villa Massa, Piano di Sorrento, van IGP-citroenen, met ascorbinezuur, 30 procent, breed verkrijgbaar bij slijterijen, 0,7 l € 20,49. Te plakkerig.
  12. Limoncello di Sorrento, Nederlands!, Stokerij Verhage, 31 procent, Boerderijwinkel Verhage, 0,35 l € 10,-. Romig maar met een opmerkelijke suggestie van cacao, te weinig citroen.

Bron: Onno Kleyn

Terug