5 manieren om een wintervoorraad bramen te bewaren

De zomer loopt ten einde. Het is oogsttijd! Een overvloed aan groenten en fruit is nu rijp. Neem bramen. Langs iedere slootrand en in bijna elk park zijn ze wel ergens te plukken. Volle, dieppaarse, sappige exemplaren. Meer dan je op kunt. Om de bramen te kunnen bewaren voor de winter, moet je de houdbaarheid ervan verlengen. Conserveren dus. Bacteriën, schimmels, temperatuur, licht en vocht mogen niet de kans krijgen om bederf te veroorzaken. Bovendien moeten de voedingswaarde, de geur, kleur en smaak behouden blijven. Hoe kun je de bramenoogst low impact en energiezuinig conserveren? Down to Earth zocht de voor- en nadelen van verschillende methodes voor je uit. De richtlijn bij het vergelijken was: de CO2-uitstoot van het bewaren van 3 kilo bramen tot kerstmis, op basis van het gebruik van regulier gas en reguliere stroom. Hier vind je het document met de berekeningen.

1 - Wijn
Nodig: Hittebron, suiker, gistingsvat en waterslot, lege (glazen) flessen.
Sommige veroorzakers van bederf zijn juist ook in te zetten voor het conserveren. Zo kun je met melkzuurbacteriën en gisten groenten en fruit fermenteren. De gistcellen zetten in dit proces suikers om in alcohol en daarbij komt koolzuurgas vrij. Wijn van bramen maak je door bramensap te fermenteren met gist. Gebruik bijvoorbeeld Premium Wijngist Bordeaux, te krijgen bij de webwinkel www.brouwmarkt.nl. Je kunt er meteen een glazen gistingsvat en een waterslot bij bestellen.
Voordelen: Relatief goedkoop, zeker omdat de materialen hergebruikt kunnen worden.
Nadelen: Verlies van vitaminen.
Impact: Een beetje energie voor het schoonmaken van de flessen. Waterverbruik en CO₂ uitstoot van de suikerproductie. Productie van het glazen gistingsvat en het waterslot.
CO2-uitstoot: 0,47 kg.

2 - Fruitleer
Nodig: Hittebron, pan. En een oven, dehydrator of zonnedroogkast.
Bramen drogen kan op veel manieren, de impact verschilt. Fruitleer maak je bijvoorbeeld door de bramen kort te koken en tot moes te roeren. Een nacht uit laten lekken in een zeef, uitgieten over een blad en dan kan het drogen beginnen. De dagen dat je effectief fruit kunt drogen in de zon zijn zeldzaam in ons landje. Heb je een oven, dan kun je die gebruiken. Dit kost relatief veel stroom. Droog je veel en vaak, dan kun je ook een dehydrator aanschaffen, bijvoorbeeld van Stöckli (vanaf € 139,- verkrijgbaar bij diverse webwinkels zoals www.weckenonline.com). Wie voldoende ruimte heeft en een beetje handig is, bouwt natuurlijk een eigen zonnedroogkast. Even browsen, en je vindt verschillende bouwtekeningen.
Voordelen: Gezond en lekker snoep. Behoud van voedingsstoffen. Kost weinig tijd en moeite om voor te bereiden. Geen suiker voor nodig.
Nadelen: Een zonnedroger bouwen is nog een flinke klus. Het is moeilijk om er in de Nederlandse weersomstandigheden goed mee te drogen. Een dehydrator kost veel geld.
Impact: Een oven verbruikt relatief veel stroom. Een dehydrator verbruikt fors minder stroom, maar de aanschaf van een nieuw apparaat kan een grotere impact hebben dan de stroom die je met de reeds aanwezige oven gebruikt zou hebben. Afhankelijk van de gebruikte bouwmaterialen, levert de zonnedroogkast het energiezuinigste resultaat, omdat de productie ervan minder belastend is en er gebruik wordt gemaakt van zonnewarmte.
CO2-uitstoot: Elektrische oven 8,6 kg, dehydrator 2,4 kg., zonnedroger 0,8 kg.

3 - Bevroren basis
Nodig: Diepvries, bakpapier, plastic bakje of zakje.
Wil je bramen in onbewerkte vorm bewaren? Dan kan invriezen een optie zijn. Verspreid de bramen op een vel bakpapier in de vriezer, zodat ze niet aan elkaar vast vriezen en beschadigen bij ontdooien. Zijn ze bevroren, dan kun je ze in een zakje of doosje doen.
Voordelen: De minst bewerkelijke en snelste manier om bederf te vertragen. Bevroren bramen kun je nog op heel veel manieren toepassen, terwijl je met andere manieren van conserveren vaak een eindproduct maakt.
Nadelen: Het is natuurlijk heel makkelijk en zo, maar eigenlijk zouden we graag zónder zo’n energieslurper kunnen. En ook zonder plastic bakjes of zakjes.
Impact: De grootste impact is gemaakt bij de productie van de vriezer. De impact van het gebruik ervan hangt af van hoe lang je de bramen erin bewaart. Wil je de bramen slechts een paar dagen invriezen in een vriezer die je al in huis hebt, dan kan dit een betere optie zijn dan de andere hier genoemde conserveringsmethoden. Naarmate je de bramen langer in de vriezer bewaart, wordt de impact groter. Uitstoot tijdens de productie van de vervaardiging van plastic bakje, zakje en bakpapier.
CO2-uitstoot: A+++ vriezer 18,1 kg., A+ vriezer 34 kg.

4 - Wecken
Nodig: Hittebron, weckpotten, suiker, weckketel.
Een klassieker natuurlijk, mag niet in dit rijtje ontbreken. Deze techniek valt of staat met het zorgvuldig steriliseren van je weckpotten. Nadat je de jam van bramen en suiker in de potten hebt gedaan zet je deze 20 minuten op 90 °C in een weckketel. Je schijnt ook in afwasmachines te kunnen wecken, maar de impact daarvan hebben we niet uitgezocht.
Voordelen: Eenmaal ingemaakt, dan verbruikt het inmaakglas geen energie meer. Door weckpotten steeds opnieuw te gebruiken, vermijd je afvalproductie. Blijft jaren goed.
Nadelen: Je hebt een geschikte ruimte nodig om al je potjes ingemaakte bramen te kunnen bewaren. Voor de weckketel geldt hetzelfde. De startinvestering is relatief groot.
Impact: Energie, productie van suiker, productie van glas. Hergebruik van weckpotten verlaagt de impact.
CO2-uitstoot: 0,9 kg.

5 - Konfijten
Nodig: Suiker, water, pan, hittebron en heel veel geduld.
Dit is een bewerkelijk proces van een aantal dagen. In verschillende fases laat je de bramen zich volzuigen met suikerstroop. Iedere volgende fase bevat de suikerstroop minder vocht. Zo wordt het vocht in de braam langzaam vervangen door suiker. Als de bramen niets meer opnemen, worden ze te drogen gelegd.
Voordelen: Als het gelukt is heb je een superfeestelijk hapje.
Nadelen: Konfijten duurt dus laaaaang. De techniek is geschikter voor steviger fruitsoorten.
Impact: Suiker, energie voor een aantal keer inkoken van de stroop. We gaan er vanuit dat je er geen nieuwe pan voor aanschaft.
CO2-uitstoot: 1,45 kg.

Bron: Michiel Bussink


Gepubliceerd door: Down To Earth Magazine

Terug